Berria.info
Nora Arbelbide
Aniztasunaren hainbat definizio Stephane Le Foll Frantziako Laborantza ministroa Lurrama azokan izan da; Euskal Herriko laborantza gertutik aurkeztu diote
Laborantza Politika Bateratua izan dute aipagai arratsaldeko mahai inguruan
Stephane Le Foll Frantziako Laborantza ministroaren bisitarekin hasi da Lurrama azoka. Hasieran pentsatu baino denboraldi laburrago batentzat etorri da Euskal Herrira. Tarte horretan, Biarnoko baserri bat bisitatzeko deia egina izan baitzion FDSEA sindikatuak. Lurrama bera ELB sindikatuak bultzatzen du.
Baina ministroa etorri zen, eta azoka bisitatzeaz eta hitza hartzeaz gain, bertakoen aldarrikapenak entzun zituen. Hitzalditik landa, ELBkoekin bildu zen, eta bilkura hori, uste baino luzeagoa izan zen. Dosier guztiez hitz egin ahal izan zuten, dela ardi esnearen saileko zailtasunez, dela etxaldeko laborantzaz —hitz horren gibelean denetarik dagoenez, hitz hori babesteko eskatu zuten—, dela etxalde ttipien gaiaz. Eta dosier horiek ministerioan Frantzia mailan aztertuko direla ulertarazi zuten atzo. Ate bat ireki zela zioen Maryse Cachenault Lurramako presidenteak, nahiz eta ikusi beharra den nolakoa izanen den oraindik.
Eta, funtsean, ministroak Lurraman egin bisitarekin berarekin, horren gibelean, Euskal Herriko Laborantza Ganbera zuen ezagutu. Lurramaren kontzeptua, mamia, Euskal Herriko Laborantza Ganberatik baitator. Hitzik ez zuen erran zehazki horretaz, baina denek ulertu zuten. Eta kontua ulertu ez zuenarentzat, aste honetan Sud Ouest egunkariari eskaini elkarrizketan argitu zuen: «EHLGk bere leku osoa du eztabaidan eta paisaian». Alde horretatik ere, bisitak indar politiko handia hartu zuen.
«Aldaketa orain da!», adierazi zuten Frantziako presidentetzarako kanpainaren denboran sozialistek. Eta eslogan hori bera entzunarazi zion Lurramaren partetik Jon Harluxet laborariak, ministroa Lurramako merkatuaren itzulia egiten ari zenean, eta ekoizleak agurtzen eta haien mozkinen dastatzen. Etxeetako hazien ereiteko eta partekatzeko eskubidea ukaiteko legea aldatzeko eskatu zion. Baina hark erantzun zion gauzak ez direla hain errazak.
Behin eta berriz zehaztu zuen kontu hori, aniztasunaren alde dela errepikatu zuen bezala. Ulertarazi nahi izan zuen ministro kargutik garai hauetan, bereziki Laborantza Politika Bateratua negoziatzen ari direla eta —hori da aurtengo Lurramaren gaia— negoziazio hori ez dela samurra. Berarentzat zenbait puntu garrantzitsu daudela azaldu zuen, halere: politika bateratu berrian, hazkuntza defendatzea beharrezkoa izanen da, horretan baitaude enplegu gehienak, eta baita hektareei lotu laguntza antolatzea ere, hektarea gutxiago dituztenak ez daitezen baztertuak izan.
Nolako laguntza banaketa, nolako laborantza eta elikadura politika motarentzat? Galderaren inguruan antolatua zuten atzo arratsaldeko mahai ingurua, eta horretara gomitatua zuten ministroa, Jose Bove eurodiputatua, Aurelie Trouve ekonomista eta aurtengo Lurramaren ugazama eta Mixel Berhokoirigoin EHLGko presidentearen ondoan. Bostehun bat lagun hurbildu ziren horren entzutera.
Ministroak azaldu zuen gaur egun existitzen diren laborantza modeloen ezagutzan gaudela. «Antolatzeko dauden aukerak, diren zirkuitu luze, laburrak... Aniztasuna antolatzea da kontua. Etxalde bakoitzak aurki dezan bere irtenbidea. Ekonomia eta ekologia elkartu, eta bien artean dinamika bat sor daitekeela erakustea ere bada ideia».
Merkatua kudeatu beharra
Mixel Berhokoirigoin EHLGko presidenteak xehetasunak emateko eskatu zion, ministroak, etxalde ttipiak lagunduko dituztela aipatua bazuen ere, zifrarik ez zuelako jakinarazi. Eta hori baino urrunago ere, korapilo garrantzitsuena nabarmendu zion Berhokoirigoinek: «Merkatuak berriz kadratu behar dira. Merkatua kudeatzeko tresnak jarri martxan, stockak kudeatzerakoan, ez gaitezen merkatu librearen, elikadura espekulazioaren menpe izan. Bestela, aniztasuna, oihanaren legearen menpe baldin bada, lodienak ttipiena jan dezake».
Orduan, errefera eman zion ministroak, baina salako esku zartengatik, lehenik isildu behar izan zuen: «Errazagoa da lider sindikala txalotzea, ministroa baino. Hark zerbait baieztatzen duelako». Ministroak ihardetsi zien Erroman izan berri zela, Elikadura eta Nekazaritza Erakundean, eta han, munduko hainbat ministrorekin zuela hitz egin, eta lana ez dela erraza ulertarazi: «Saiatuko gara aitzinatzen. Baina gauza bat da txaloak sortzen dituen ideia defendatzea, eta beste gauza bat da ideia hori plantan jartzea; horretan datza txalotua den norbaiten eta laborantza ministroaren arteko ezberdintasuna».
Miarritzen egonkorturik
Bigarren aldia du Lurramak Miarritzeko Irati aretoan; iazko berritasuna sustraitu da aurten
Lehen bost ekitaldiak Baionan iragan eta, iaz Miarritzen jarri zen azoka, aireportu ondoan, Irati aretoan. Lehen urtean berean leku egokia zela ohartu ziren bai antolatzaileak, bai bisitariak, eta aurten azoka sustraitua agertu da. Sala ederraren dirdirak eta kabalen arteko oreka atzemana dute. Eta bereziki, kanpoko euriak ikusirik, denak kontent barneko goxotasunarekin.
Gaineratekoarentzat, usaiako formularekin segitu du azokak. Kasik 500 bat laguntzailek xutik atxikitzen dute. Kabalen erakustaldi, bazkari, afari, mahai inguru, film eta ardi mozte, sagar tinkatze eta beste aldizkatuko dira azokan.
Merkatuak ere betiko arrakasta du. Orotara, 73 bat saltzaile aldizkatzen dira hiru egunean, egun bakoitzean berrogei bat dira denetatik saltzen. Aveyrongoak tarteko, Aveyron baita lurralde gomitatua aurten.
Jogurt, gasna, ezti, xingar... Tokiko ekoizleentzat erakusleiho paregabea da Lurrama. Haien artean, Jokin Zaldunbide senda belarren ekoizlea da. Hasi berria da, eta duela hilabete bat hasi da senda belar saltzen. Hortaz, Lurrama «publizitatea egiteko gune paregabea du». Saltzeko ere balio duela argi du Eztitxu Sabarotsek. Fruituak ekoizten ditu, zuku eta erreximenta gisa. Hasieratik parte hartu du Lurraman, eta biziki gustukoa du, bereziki «kontsumitzaileekin lotura zuzena egiteko», lekuko mozkinak defendatzeko, eta baita Lurramak duen filosofiarekin bat egiten duelako.
Eta atzokoari dagokionez, alde guztietako hautetsien sostengua berretsi zuen eguerdiko estreinaldi ofizialaren ondoan, haurrak izan ziren protagonista nagusiak. Orotara, 1.600 haur joan ziren inguruko ikastetxeetatik. Dela ingurumenaz, dela gustuaz, uraz, ereiteaz, hainbat tailer proposatu zizkieten. Lurramakoei inportantea baitzaie herri laborantza eta laborantza iraunkorraren oinarriak ahal bezain goizik ulertaraztea. Hori bai, beti bezala, kabalen erakustaldiak lortu zuen arrakasta handiena.
Ahate, ardi, behor, garaño eta bestek betiko ilusioa sortzen dituzte, baita kabalen mundua hain arrotza ez zaien haurrengan ere. Senpereko ikastolako haurrak, adibidez, dena irri eta begi zabal egon ziren haien begira. Beronika Zamora andereñoak esplikatu zuen lehen aldiz etortzen zirela Lurramara, urte osoan lan berezi bat daramatelako baratzea oinarri. Lehen ateraldi gisa zuten Lurrama, «girotze gisa, baitakigu zer garrantzi duen Lurramak». Pena, haatik, ikustean kabalen erakustaldi komentatuan kasik bakarrik frantsesez mintzo zirela aurkezleak. Haietako batek zehaztu zuen euskaraz ari direlarik haur gehienak lekutzen direla, eta besteak, berriz, «hemen Miarritzen gara»... Arratsaldean, berriz, euskara gehiago sartu zuten.
Igande arte, lehen aldiz, egunero Donibane Garaziko Frantsesenea lizeoko ikasleak erreportajea egiten ariko dira, Kanalduderekin. Eta gaur 20:00etan eta bihar 13:00etan berri sail berezia eskainiko dute; Lurraman berean ikusten ahalko da, eta baita zuzenean Interneten bidez, www.kanaldude.tv webgunean.
Aniztasunaren hainbat definizio Stephane Le Foll Frantziako Laborantza ministroa Lurrama azokan izan da; Euskal Herriko laborantza gertutik aurkeztu diote
Laborantza Politika Bateratua izan dute aipagai arratsaldeko mahai inguruan
Stephane Le Foll Frantziako Laborantza ministroaren bisitarekin hasi da Lurrama azoka. Hasieran pentsatu baino denboraldi laburrago batentzat etorri da Euskal Herrira. Tarte horretan, Biarnoko baserri bat bisitatzeko deia egina izan baitzion FDSEA sindikatuak. Lurrama bera ELB sindikatuak bultzatzen du.
Baina ministroa etorri zen, eta azoka bisitatzeaz eta hitza hartzeaz gain, bertakoen aldarrikapenak entzun zituen. Hitzalditik landa, ELBkoekin bildu zen, eta bilkura hori, uste baino luzeagoa izan zen. Dosier guztiez hitz egin ahal izan zuten, dela ardi esnearen saileko zailtasunez, dela etxaldeko laborantzaz —hitz horren gibelean denetarik dagoenez, hitz hori babesteko eskatu zuten—, dela etxalde ttipien gaiaz. Eta dosier horiek ministerioan Frantzia mailan aztertuko direla ulertarazi zuten atzo. Ate bat ireki zela zioen Maryse Cachenault Lurramako presidenteak, nahiz eta ikusi beharra den nolakoa izanen den oraindik.
Eta, funtsean, ministroak Lurraman egin bisitarekin berarekin, horren gibelean, Euskal Herriko Laborantza Ganbera zuen ezagutu. Lurramaren kontzeptua, mamia, Euskal Herriko Laborantza Ganberatik baitator. Hitzik ez zuen erran zehazki horretaz, baina denek ulertu zuten. Eta kontua ulertu ez zuenarentzat, aste honetan Sud Ouest egunkariari eskaini elkarrizketan argitu zuen: «EHLGk bere leku osoa du eztabaidan eta paisaian». Alde horretatik ere, bisitak indar politiko handia hartu zuen.
«Aldaketa orain da!», adierazi zuten Frantziako presidentetzarako kanpainaren denboran sozialistek. Eta eslogan hori bera entzunarazi zion Lurramaren partetik Jon Harluxet laborariak, ministroa Lurramako merkatuaren itzulia egiten ari zenean, eta ekoizleak agurtzen eta haien mozkinen dastatzen. Etxeetako hazien ereiteko eta partekatzeko eskubidea ukaiteko legea aldatzeko eskatu zion. Baina hark erantzun zion gauzak ez direla hain errazak.
Behin eta berriz zehaztu zuen kontu hori, aniztasunaren alde dela errepikatu zuen bezala. Ulertarazi nahi izan zuen ministro kargutik garai hauetan, bereziki Laborantza Politika Bateratua negoziatzen ari direla eta —hori da aurtengo Lurramaren gaia— negoziazio hori ez dela samurra. Berarentzat zenbait puntu garrantzitsu daudela azaldu zuen, halere: politika bateratu berrian, hazkuntza defendatzea beharrezkoa izanen da, horretan baitaude enplegu gehienak, eta baita hektareei lotu laguntza antolatzea ere, hektarea gutxiago dituztenak ez daitezen baztertuak izan.
Nolako laguntza banaketa, nolako laborantza eta elikadura politika motarentzat? Galderaren inguruan antolatua zuten atzo arratsaldeko mahai ingurua, eta horretara gomitatua zuten ministroa, Jose Bove eurodiputatua, Aurelie Trouve ekonomista eta aurtengo Lurramaren ugazama eta Mixel Berhokoirigoin EHLGko presidentearen ondoan. Bostehun bat lagun hurbildu ziren horren entzutera.
Ministroak azaldu zuen gaur egun existitzen diren laborantza modeloen ezagutzan gaudela. «Antolatzeko dauden aukerak, diren zirkuitu luze, laburrak... Aniztasuna antolatzea da kontua. Etxalde bakoitzak aurki dezan bere irtenbidea. Ekonomia eta ekologia elkartu, eta bien artean dinamika bat sor daitekeela erakustea ere bada ideia».
Merkatua kudeatu beharra
Mixel Berhokoirigoin EHLGko presidenteak xehetasunak emateko eskatu zion, ministroak, etxalde ttipiak lagunduko dituztela aipatua bazuen ere, zifrarik ez zuelako jakinarazi. Eta hori baino urrunago ere, korapilo garrantzitsuena nabarmendu zion Berhokoirigoinek: «Merkatuak berriz kadratu behar dira. Merkatua kudeatzeko tresnak jarri martxan, stockak kudeatzerakoan, ez gaitezen merkatu librearen, elikadura espekulazioaren menpe izan. Bestela, aniztasuna, oihanaren legearen menpe baldin bada, lodienak ttipiena jan dezake».
Orduan, errefera eman zion ministroak, baina salako esku zartengatik, lehenik isildu behar izan zuen: «Errazagoa da lider sindikala txalotzea, ministroa baino. Hark zerbait baieztatzen duelako». Ministroak ihardetsi zien Erroman izan berri zela, Elikadura eta Nekazaritza Erakundean, eta han, munduko hainbat ministrorekin zuela hitz egin, eta lana ez dela erraza ulertarazi: «Saiatuko gara aitzinatzen. Baina gauza bat da txaloak sortzen dituen ideia defendatzea, eta beste gauza bat da ideia hori plantan jartzea; horretan datza txalotua den norbaiten eta laborantza ministroaren arteko ezberdintasuna».
Miarritzen egonkorturik
Bigarren aldia du Lurramak Miarritzeko Irati aretoan; iazko berritasuna sustraitu da aurten
Lehen bost ekitaldiak Baionan iragan eta, iaz Miarritzen jarri zen azoka, aireportu ondoan, Irati aretoan. Lehen urtean berean leku egokia zela ohartu ziren bai antolatzaileak, bai bisitariak, eta aurten azoka sustraitua agertu da. Sala ederraren dirdirak eta kabalen arteko oreka atzemana dute. Eta bereziki, kanpoko euriak ikusirik, denak kontent barneko goxotasunarekin.
Gaineratekoarentzat, usaiako formularekin segitu du azokak. Kasik 500 bat laguntzailek xutik atxikitzen dute. Kabalen erakustaldi, bazkari, afari, mahai inguru, film eta ardi mozte, sagar tinkatze eta beste aldizkatuko dira azokan.
Merkatuak ere betiko arrakasta du. Orotara, 73 bat saltzaile aldizkatzen dira hiru egunean, egun bakoitzean berrogei bat dira denetatik saltzen. Aveyrongoak tarteko, Aveyron baita lurralde gomitatua aurten.
Jogurt, gasna, ezti, xingar... Tokiko ekoizleentzat erakusleiho paregabea da Lurrama. Haien artean, Jokin Zaldunbide senda belarren ekoizlea da. Hasi berria da, eta duela hilabete bat hasi da senda belar saltzen. Hortaz, Lurrama «publizitatea egiteko gune paregabea du». Saltzeko ere balio duela argi du Eztitxu Sabarotsek. Fruituak ekoizten ditu, zuku eta erreximenta gisa. Hasieratik parte hartu du Lurraman, eta biziki gustukoa du, bereziki «kontsumitzaileekin lotura zuzena egiteko», lekuko mozkinak defendatzeko, eta baita Lurramak duen filosofiarekin bat egiten duelako.
Eta atzokoari dagokionez, alde guztietako hautetsien sostengua berretsi zuen eguerdiko estreinaldi ofizialaren ondoan, haurrak izan ziren protagonista nagusiak. Orotara, 1.600 haur joan ziren inguruko ikastetxeetatik. Dela ingurumenaz, dela gustuaz, uraz, ereiteaz, hainbat tailer proposatu zizkieten. Lurramakoei inportantea baitzaie herri laborantza eta laborantza iraunkorraren oinarriak ahal bezain goizik ulertaraztea. Hori bai, beti bezala, kabalen erakustaldiak lortu zuen arrakasta handiena.
Ahate, ardi, behor, garaño eta bestek betiko ilusioa sortzen dituzte, baita kabalen mundua hain arrotza ez zaien haurrengan ere. Senpereko ikastolako haurrak, adibidez, dena irri eta begi zabal egon ziren haien begira. Beronika Zamora andereñoak esplikatu zuen lehen aldiz etortzen zirela Lurramara, urte osoan lan berezi bat daramatelako baratzea oinarri. Lehen ateraldi gisa zuten Lurrama, «girotze gisa, baitakigu zer garrantzi duen Lurramak». Pena, haatik, ikustean kabalen erakustaldi komentatuan kasik bakarrik frantsesez mintzo zirela aurkezleak. Haietako batek zehaztu zuen euskaraz ari direlarik haur gehienak lekutzen direla, eta besteak, berriz, «hemen Miarritzen gara»... Arratsaldean, berriz, euskara gehiago sartu zuten.
Igande arte, lehen aldiz, egunero Donibane Garaziko Frantsesenea lizeoko ikasleak erreportajea egiten ariko dira, Kanalduderekin. Eta gaur 20:00etan eta bihar 13:00etan berri sail berezia eskainiko dute; Lurraman berean ikusten ahalko da, eta baita zuzenean Interneten bidez, www.kanaldude.tv webgunean.
